รายงานโดย :...ทีมข่าวต่างประเทศ: วันเสาร์ที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2552

แม้ภาวะเศรษฐกิจโลกจะยังคงระส่ำระสาย การฟื้นตัวยังเป็นเพียงเรื่องของแสงที่ปลายอุโมงค์ และธุรกิจหลากหลายแขนงยังเสี่ยงต่อการขาดทุนต่อเนื่องอีกไตรมาส ทว่าสำหรับธุรกิจ “สายการบินโลว์คอสต์” แล้ว วิกฤตเศรษฐกิจถดถอยกลับกลายเป็นขุมทองที่สร้างความได้เปรียบทางธุรกิจเหนื่อคู่แข่ง เพราะยุคนี้ใครๆ ก็พากันไปหาของถูกกว่า

ในขณะที่สายการบินยักษ์ใหญ่อย่าง บริติชแอร์เวย์ส จากอังกฤษ และคาร์เธ่ย์ แปซิฟิค จากฮ่องกง กำลังหน้ามืดขาดทุนไตรมาส 2 จากภาวะน้ำมันแพงและยอดผู้โดยสารที่ลดลงฮวบฮาบ บรรดาสายการบินต้นทุนต่ำ หรือโลว์คอสต์ กลับพากันขยับขยายเส้นทางการบินใหม่ๆ และซื้อเครื่องบินมาเสริมทัพกันอย่างคึกคัก หลังเพิ่งเฮรับข่าวดีกำไรไตรมาส 2 มาหมาดๆ

ดิเรก ซาดูบิน นักวิเคราะห์จากศูนย์การบินแห่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ซีเอพีเอ) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในนครซิดนีย์ ออสเตรเลีย กล่าวว่า สายการบินปกติกำลังเผชิญกับปัญหาซึ่งยากจะหาทางออกอยู่ในตอนนี้ ทำให้บรรดาสายการบินโลว์คอสต์ต่างยึดครองพื้นที่บนน่านฟ้ามากขึ้น

และแม้ว่าเศรษฐกิจจะฟื้นตัวในอนาคต ก็ใช่ว่าสายการบินปกติจะทวงบัลลังก์กลับคืนมาจากโลว์คอสต์ได้ง่ายๆ

สายการบินแอร์เอเชีย จากมาเลเซีย ซึ่งถือเป็นสายการบินโลว์คอสต์รายใหญ่ที่สุดในเอเชีย สามารถผงาดทำกำไรในไตรมาสแรกที่ผ่านมาถึง 56.4 ล้านเหรียญสหรัฐ (1,974 ล้านบาท) เพิ่มขึ้นจากช่วงเวลาเดียวกันในปีที่ผ่านมาถึง 26% ท่ามกลางยอดผู้โดยสารที่ทะยานไปถึง 3.15 ล้านคน หรือเพิ่มขึ้นถึง 21% ทีเดียว

ไม่เพียงเท่านั้น แอร์เอเชียยังได้สั่งซื้อเครื่องบินมาเสริมทัพอีกหลายลำ เพื่อใช้ในเส้นทางบินระยะยาวไปยังยุโรป ซึ่งได้เปิดตัวกับเส้นทางลอนดอนเป็นครั้งแรกไปแล้วเมื่อเดือนมี.ค.ที่ผ่านมา และยังมีแผนจะขยับขยายเส้นทางรุกเข้าสหรัฐอีกด้วย

เมื่อไม่นานมานี้ โทนี เฟอร์นันเดส ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (ซีอีโอ) ของแอร์เอเชีย ได้ให้สัมภาษณ์กับเอพีว่า แอร์เอเชียก็เป็นเหมือนกับธุรกิจแมคโดนัลด์ และวอลมาร์ต ที่ไม่ได้สั่นคลอนไปพร้อมกับวิกฤต ตรงกันข้ามกลับสามารถเติบโตได้อย่างต่อเนื่อง เพราะลูกค้าต่างเลือกสรรสิ่งที่ถือว่าคุ้มค่ากับตนเองที่สุด

ทั้งนี้ ความสำเร็จของแอร์เอเชียยังถือเป็นการปลุกคู่แข่งอย่างสายการบินไทเกอร์ แอร์เวย์ส ในสิงคโปร์ และเจ็ทสตาร์ สายการบินสัญชาติออสเตรเลีย ซึ่งแตกไลน์ออกมาจากแควนตัส
สายการบินไทเกอร์ แอร์เวย์ส เติบโตอย่างรวดเร็ว สังเกตได้จากการสั่งซื้อเครื่องบินใหม่ถึง 56 ลำ ซึ่งจะมีการทยอยส่งมอบจนถึงช่วงปี 2016 ด้วยเป้าหมายที่จะครองพื้นที่ 15% ของการเดินทางทางอากาศ ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 3 เท่าตัวจากปัจจุบัน บรรดานักวิเคราะห์ต่างระบุว่าสายการบินต้นทุนต่ำมีการหยั่งรากฐานที่ดีในสหรัฐและและยุโรป ด้วยส่วนแบ่งการตลาดถึง 1 ใน 3

ในยุโรป สายการบินไรอันแอร์ ซึ่งเป็นสายการบินต้นทุนต่ำรายใหญ่ที่สุดของยุโรป จากไอร์แลนด์ คาดการณ์ว่ายังคงมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และจะมีผลกำไรถึง 350 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.22 หมื่นล้านบาท) ในปี 2010 โดยกำลังสั่งซื้อเครื่องบินอีก 300 ลำ และสามารถรองรับผู้โดยสารได้มากกว่าสายการบินบริติช แอร์เวย์ส ถึง 2 เท่า
ส่วนทางฟากตะวันออกกลาง แม้ส่วนแบ่งตลาดของสายการบินโลว์คอสต์ยังคงต่ำกว่า 5% ทว่าก็ยังคงมีสายการบินหน้าใหม่ๆ เพิ่มขึ้นในไม่กี่เดือนนี้ อาทิ สายการบินฟลายดูไบ ในเครือสายการบินเอมิเรตส์ แอร์ไลน์ส ก็เพิ่งเปิดตัวไปเมื่อเดือนก่อน และมีการสั่งซื้อเครื่องบินโบอิ้ง 737 ไปถึง 50 ลำ

คู่แข่งอย่างสายการบินต้นทุนต่ำคงสามารถลอยลำฝ่าวิกฤตต่างๆ ไปได้ง่ายกว่าสายการบินปกติ ด้วยหลายปัจจัยของการเป็นโลว์คอสต์ ทั้งจำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นในยามวิกฤตเศรษฐกิจ แถมยังงัดกลยุทธ์ต่างๆ ออกมาเพื่อสร้างรายได้เพิ่มเติมได้อีกมาก

ตัวอย่างเช่น การเลือกตารางการลงจอดสนามบินในช่วงที่มีค่าใช้จ่ายน้อย การหันมาให้บริการแบบครบวงจรด้วยการเสิร์ฟอาหารและจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่อง และการให้บริการในเรื่องสัมภาระ

ซาดูบิน นักวิเคราะห์ของซีเอพีซี กล่าวว่า ขณะนี้สายการบินโลว์คอสต์ก็เข้ามาครองส่วนแบ่งตลาดถึง 16% แล้ว และภายใน 1–2 ปีนี้สายการบินโลว์คอสต์ก็จะสามารถ เข้ามาครองส่วนแบ่งการตลาดได้เพิ่มขึ้นถึง 20% กับยุทธศาสตร์ขยายเส้นทางการบินใหม่ๆ แต่ให้ผู้โดยสารควักกระเป๋าจ่ายได้ในราคาเบาๆ ขณะที่หลายสายการบินสู้ด้วยการเสนอโปรโมชันลดค่าตั๋วลงถึง 80% เพื่อรักษาส่วนแบ่งการตลาดให้ได้

ส่วนบางเจ้าอย่างสายการบินเจ็ทแอร์เวย์สของอินเดีย โคเรียนแอร์ของเกาหลี และมาเลเซียแอร์ไลน์ส ก็ผุดโลว์คอสต์ขึ้นมาเพื่อรองรับความบอบช้ำด้วยเหมือนกัน

โลว์คอสต์ที่ขึ้นชื่อว่าได้เปรียบแล้ว ยังต้องแข่งขันกันดุเดือดขนาดนี้ หากสายการบินปกติยังไม่เร่งทำการบ้านให้หนักขึ้น ก็คงต้องเตรียมโบกมือลาถาวรเสียแล้ว